Bu minik yaramazlar, diyet yapanların en büyük düşmanı -ya da en yakın arkadaşı- olabilir. Onları dizginlemek istiyorsanız önce tanımalısınız.

Çoğu insan, kilo problemleri için hormonlarını suçluyor ve haksız da sayılmazlar. Hormon seviyelerindeki yükseliş ve düşüşler iştahınızı, açlık krizlerinizi, bedeninizin yağ depoladığı bölgeleri ve çok daha fazlasını kontrol ediyor. Bu da diyetin başarısında ya da başarısızlığında kritik rol oynamalarına neden oluyor. Bilim insanlarının yaptığı en yeni keşifler sayesinde, biz de her geçen gün hormonların işleyişi hakkında daha fazla şey öğreniyoruz. Ve davranışlarını çözdüğümüz zaman, onlarla dost olabilmemiz de mümkün.

Testosteron | Diğer adı: Bay Cinsel Cazibe

ÜRETİM YERİ: Yumurtalıklar ve böbrek üstü bezleri

KÖTÜ ALIŞKANLIĞI: Bu dostumuz kas oranınızı, enerjinizi ve seks dürtünüzü arttırması ile ünlü. Vücudunuzda olmadığında, kas oranınızın (libidonuzla beraber) azalmasına, metabolizmanızın yavaşlamasına ve kilo almanıza neden olabilir. Azalma, 20’lerinin başlarında ya da belli türdeki doğum kontrol haplarını almanız nedeniyle başlayabilir.

DİZGİNLEYİN: Testosteron üretimini hızlandıracak direnç antrenmanlarını haftada üç defa, 30 dakikadan fazla yapın ve onu eski görkemli günlerine döndürün. Şekeri kesmek de yardımcı olabilir. Çünkü çok fazla şeker, bedeninizdeki testosteron miktarını düzene sokan genin keyfini kaçırabiliyor.

Kortizol | Diğer adı: Bayan Aç ve Sinirli

ÜRETİM YERİ: Böbreklerinizin üzerinde bulunan böbrek üstü bezleri

KÖTÜ ALIŞKANLIĞI: Stresli ya da tehdit altında hissettiğinizde -trafikte biri sizi delirttiğinde- enerji patlaması yaşatarak tepki vermenize neden olur. Tehlike geçtiği zaman bu hanımefendi, iştahını arttırır ve böylece yeni kullandığınız enerjiyi (çok harcamamış olsanız bile) yenilersiniz. Sonuç mu? Kilo alırsınız, özellikle de karın bölgenizden.

DİZGİNLEYİN: Öncelikle onun başlıca enerji kaynağı olan kafeini kesin. Özellikle “üç shot” kahve sipariş edenler iyi bilir ki, fazla kahve kortizol salgısını arttırır. Komik videolar izleyerek eğlenmeniz ise bu hormonun pek işine gelmez. Loma Linda Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmaya göre gülmek –hatta beklentisi bile- kortizol seviyesini yüzde 39 oranında azaltıyor.

Leptin | Diğer adı: Bayan Yeter Artık Doydum

ÜRETİM YERİ: Yağ doku (yağ hücreleri)

KÖTÜ ALIŞKANLIĞI: Normalde kendisi tokluk sinyali gönderir ve yeme düzeninizi ayarlayarak arkanızı kollar. Fakat vaktini geçirdiği yer olan yağ hücreleri yok olmaya başladığında –yani, başarılı bir şekilde kilo verdiğinizde- aynı şekilde o da azalır. Ve leptin azaldığında, “Tamam, doydum” mesajını almazsınız. Dolayısıyla da yemeye devam eder ve yo-yo etkisine mazur kalırsınız. Uzun süre aşırı kilolu olmanız da onu yıpratabilir ve çalışmayı bırakmasına (leptin direnci denen duruma) neden olabilir.

DİZGİNLEYİN: Çabuk kilo verdirip geçici çözüm sunan diyetlerden -ve leptin direncine öncülük eden kiloyu hızlıca geri almaktan- kaçının. Bunun yerine kalori azaltmak gibi sabit yaklaşımları uygulayın. Ayrıca, yeterince çinko aldığınızdan emin olun; araştırmacılar düşük oranda olan çinkonun, sağlıklı insanlarda leptin veriminin azalmasıyla ilişkilendirildiğini söylüyor. Bu kahraman hormonu mutlu etmek için baklagiller, kırmızı et ve kaju gibi çinko açısından zengin yiyecekler yiyebilirsiniz. Ve öğünlerinizi yerken acele etmeyin. Yavaşlamanız, leptine işini iyi yapması için daha fazla şans verir.

Östrojen| Diğer adı: Bayan Baştan Çıkarıcı

ÜRETİM YERİ: Yumurtalıklar

KÖTÜ ALIŞKANLIĞI: Kız kardeşi progesteron gibi, bu baştan çıkarıcı kadın da regl döngünüze eşlik eden açlık ataklarının iniş-çıkışlarından sorumlu. En az aktif olduğu zaman -regliniz başlamadan hemen önce aşırı yeme isteği yaratır. Gücünüzün zirvesindeyken de -yumurtlamadan hemen önce iştahınızı bastırır. Ancak bu küçük hanım aşırı güçlenirse, kız kardeşi progesterona boyun eğdirir ve östrojen baskınlığı görüldüğünde de kilo kaybı zorlaşabilir.

DİZGİNLEYİN: Lif, östrojeni tutar ve bağırsaklarınıza gönderir. Böylelikle bu hormon tekrar kan dolaşımınıza karışmaz. Her gün yaklaşık yarım kilo sebze yemeyi hedefleyin. Bol miktarda smoothie (“yeşil” olmak kaydıyla), salata, az yağ ile sotelenmiş brokoli ve biber gibi seçenekler bu hedefe ulaşmanızı sağlayabilir.

Ghrelin | Diğer adı: Bay Acıktım

ÜRETİM YERİ: Bağırsak

KÖTÜ ALIŞKANLIĞI: Leptin ile ortaklaşa çalışan bu aç beyefendi iştahınızı düzenlemekten sorumlu. Mideniz
boşalmaya yaklaştığında, “En kısa zamanda yemelisin” demeye başlar. Siz öğle yemeğini yedikten sonra üç saatliğine dinlenmeye çekilir. Fakat kilo kaybettiğiniz zaman, bedeniniz aç olduğunu düşünür ve “sakın kilo kaybetme” diyerek üretimini yükseltir. Böylece bir kısır döngüye girersiniz. Bir çalışma, ortalama 14 kilo kaybeden fazla kilolu insanlardaki ghrelin seviyesinin, zayıflamadan önceki durumlarına kıyasla yüzde 20 daha fazla olduğunu gösteriyor.

DİZGİNLEYİN: Dolu bir mide ghrelin seviyesini azaltır; dolayısıyla sebze-meyve, patlamış mısır, sebze veya et suyuna çorba gibi midede yer kaplayan fakat düşük kalorili olan yiyecekler yiyin. Ve tam anlamıyla acıkmadan evvel bir şeyler atıştırın (ara öğün yapın). Unutmadan ekleyelim: Çok az uyku yoksunluğu bile ghrelin seviyesini arttırabilir ve daha fazla yağ depolamanıza neden olabilir.

 

De r l e y en : S u d e  O r h a n | Women’s Health

Total
10
Shares