?li?kileriniz hep ayn? ?ekilde ba?lay?p ayn? ?ekilde mi bitiyor? Ba?kalar?yla kurdu?unuz ba?lar? anlay?p ili?kilerinizin döngüsünü k?r?n ve ?u an ya da gelecekte ya?ayaca??n?z mutlu ili?kiye ad?m at?n.

Dürüst olal?m… ?u an ya?ad???n?z ili?kilerin güç dengeleri nas?l? Bir yan?n?z sürekli birine ihtiyaç duydu?unuzu söylerken, di?er yan?n?zsa kendine güvenen ve ili?kiye ihtiyaç duymayan biri mi? Ba?kalar?yla olan ba?lar?n?z? hiç göz önünde bulundurmu? muydunuz? Psikologlar buna ‘ili?ki tarz?’ diyor. Zaman?nda yapt???n?z ?eyler, her yönüyle di?er ili?kilerimizi de etkiliyor. Bunun, partnerimizi ilk seçti?imiz günden, ili?kinin son gününe kadar geçen tüm anlarda etkisi var. ?li?ki modelinizin ne oldu?unu, nereden geldi?ini, ili?kinizin nas?l bitti?ini ve hayat?n?z boyunca ya?ad???n?z döngülerin nedenini de bu belirliyor.

Son nörobilim çal??malar?na göre; özgün ili?ki modeliniz, ilk y?llar?n?za özellikle de bebekken ailenizin sizi nas?l yat??t?rd???na kadar dayan?yor. Attached kitab?n?n yazar? Psikiyatrist ve Nörobilim Uzman? Dr. Amir Levine’ye göre erken ya?ta verilen aile prensipleri, çocukluk dönemindeki davran?? modelini ve yeti?kinlikteki duygusal ili?kileri etkiliyor.

E?er gençli?inizde aileniz en küçük olayda bile panikliyorsa, siz de dünyan?n güvenilmez ve ba? edemeyece?iniz bir yer oldu?u mesaj?n? alm?? oluyorsunuz. Yeti?kinli?inizde, küçük bir tehdit bile beyninizde stres hormonlar?n?n büyük bir etki yaratmas?na, bunun sonucu olarak sizin de stresli bir ili?ki modelini benimsemenize neden oluyor. E?er aileniz sizi kendi sorununuzla ba?a ç?kabilir biri olarak yeti?tirirse, olaylarla kolay ba?a ç?kmay? ö?reniyorsunuz. Bu da, yeti?kin ili?kilerinizde duygular?n?z güçlendi?inde, kendinizi kapat?p daha çekingen olma modeline yönlenmenize neden olur.

E?er yeterince ?ansl?ysan?z, sizi s?k??t?rmadan yat??t?ran bir aileniz varsa, yak?n ili?kilerinizde korku duymadan daha güvenli ili?ki modeline aç?k olursunuz. Ama ailenizin davran??lar? ne kadar belirleyici olsa da, genleriniz ve önceki ili?kileriniz de bunda rol oynuyor. Yeti?kin ili?ki tarzlar? ile ilgili çal??malar yapan ?li?ki Terapisti Andrew G Marshall; “Bunun anahtar? sizi ?ekillendiren durumlar?n bilincinde olmakt?r. Ço?umuz ili?ki tarzlar?ndan en az birine s?cak bakar?z. Fakat ?unu fark etmeliyiz ki, destekleyici ili?ki geli?tirmek, güven modelinin daha da öne ç?kmas?n? sa?lamaktad?r.”

?imdi bahsedilen ili?ki tarzlar?n? ve tehlike noktas?nda yapman?z gerekenleri inceleyelim…

E?ER KAYGILI ?L??K? TARZINIZ VARSA;

• Partnerinizin sizi sevmeyi b?rakmas?ndan endi?elenirsiniz.
• Partnerinizin modlar?na kar?? çok hassas olursunuz.
• ?li?kiniz hakk?nda çok fazla dü?ünürsünüz.
• Yaln?zken eksik hissedersiniz.
• Yeni bir partner buldu?unuzda çok çabuk ba?lan?rs?n?z

 

Nedenleri: Aileniz her ?ey hakk?nda sürekli endi?eleniyordur. Yeterince yemek yemedi?inizde ya da yere dü?tü?ünüzde a??r? tepki veriyorlard?r. Sonuç olarak büyüdü?ünüzde güvensiz bir dünyada ya?ad???n?z? ve ba?kas?n?n deste?inin sizin için önemli oldu?unu dü?ünürsünüz.

Tehlike Noktas?: Çekingen olmaya bay?l?rs?n?z. Marshall; “Çekingen bir insan uzakla?madan önce güçlü i?aretler verir” diyor ve ekliyor; “Bu durum korkuyu tetikler. Güveninizi geri kazanmaya çal???rs?n?z ama bu, sizi kayg?land?ran zehirli bir döngü olmaya ba?lar.”

Zihinsel Düzelme: Dr. Levine; “Muhtaç görünmekten korkmay?n çünkü asl?nda siz ciddi bir ili?ki istiyorsunuz” diyor. Ço?u ki?isel geli?im yakla??m?; mutlulu?un içten geldi?ini ama biyolojik olarak, sevdi?iniz ki?iye ba?l? oldu?unu gösteriyor. Virginia Üniversitesi’nin yapt??? ara?t?rmada MRI taramalar? gösteriyor ki; iki yak?n insan?n ili?kisi, birbirlerinin psikolojik ve duygusal durumlar?n? iyi dengeliyor. Kabul edin, samimiyet istemek ve ihtiyaçlar kar??s?nda aç?k olmak, do?al bir ?ey. Cool’u oynamak, sadece ba?l?l???n olmad??? bir ili?ki isteyen ve masaya daha fazlas? konuldu?unda geri duran çekingen partnerler yarat?r.

Davran??ta Düzelme: Telefonunuzdaki flört uygulamalar?na ara verin. Marshall; “?li?ki sitelerinde ve uygulamalarda birçok utangaç tip bulursunuz. Bir k?sm? yaln?zd?r. Bir k?sm? da bu uygulamalar suya sabuna dokunmad??? için bunu tercih ediyordur” diyor. Grup faaliyetlerine kat?l?n. Normalde kabul etmedi?iniz davetlere ‘evet’ deyin. Böylece daha kuvvetli ba?lar olu?turursunuz.”


E?ER ÇEK?NGEN ?L??K? T?P?N?Z VARSA;

• Ayr?ld?ktan sonra hemen içinize kapanabilirsiniz.
• Ba??ms?zl???n?z ili?kinizden daha önemlidir.
• Duygular?n?z? partnerinizle payla?mamay? tercih edersiniz.
• ?li?kiden ne istedi?inizi tam olarak bilmezsiniz.

Nedenleri: Aileniz siz çocukken zor bir durumda kald???n?zda sizinle ilgilenmek yerine, kendi i?ine gücüne bakm??t?r. Bunu yapmalar? onlar?n da yeti?tirilme ?ekillerine ba?l? olabilir. Ba?ka sebeplerden dolay? özensiz olma ihtimalleri vard?r. Böylece siz di?erlerinin güvenilecek bir noktalar? olmad???n? ö?renirsiniz.

Tehlike Noktas?: ‘O’nu idealize edersiniz. Eski sevgiliniz veya daha tan??mad???n?z bir insan?n sizin için mükemmel insan oldu?unu dü?ünürsünüz. Bu da potansiyel iyi ili?ki f?rsat?n? kaç?rd???n?z anlam?na gelir.

Zihinsel Düzelme: Dr. Levine; “?li?kiye oldukça heyecanl? ba?lars?n?z ama daha ilk yak?nla?mada, içgüdünüz  birdenbire o ki?inin sizin için do?ru insan olmad???n? söyler” diyor. Asl?nda bu, ?ans? etkisiz hâle getirme stratejisidir. Sizin çekingen ili?ki sisteminiz, pay?na dü?eni yapar ve sizi yak?nla?t???n?z ki?inin ‘tehlike’ oldu?u konusunda uyar?r. E?er ba?lang?ç için iyi oldu?unu dü?ünüyorsan?z, kaybetmek için iterek uzakla?t?r?rs?n?z. Bu nedenle çabuk karar vermeyin. Negatiflikle dolmu? beyin kimyan?z?, günlük minnettarl???n?z? yazd???n?z bir listeyle de?i?tirin. Partnerinizin (ya da potansiyel sevgilinizin) hayat?n?za katt??? pozitif ?eyleri not alarak bunu de?i?tirebilirsiniz. Güney Kaliforniya Üniversitesi’nin yapt??? ara?t?rmada minnettar oldu?unuz ?eylerin, dopamin ve serotonin seviyenizi art?rarak kendinizi iyi hissetmenizi sa?lad??? tespit edilmi?.

Davran?? Düzeltme: Neye ihtiyac?n?z oldu?unu söyleyin. Marshall; “Partnerinizden bir süre ayr? kalmak istiyorsan?z, basitçe söyleyin. Bu, ortadan kaybolmaktan daha kolayd?r” diyor. “Biraz zamana ihtiyac?n?z oldu?unu bilirlerse daha az panik yaparlar. Bu da s?n?rlar?n?z?n ötesine geçmeyecekleri anlam?na gelir.”


E?ER GÜVENL? ?L??K? TARZINIZ VARSA;

• Sevginizi kolayca gösterirsiniz.
• D??ar?da sizin için birçok farkl? insan oldu?una inan?rs?n?z.
• Romantik ili?kiniz rahat olman?za ba?l?d?r.
• Eski ili?kilerinizi dü?ündü?ünüzde memnunsunuzdur.

Nedenleri: Aileniz bir ?eyleri ba?arman?z için yeterli miktarda ilgiyi göstermi?tir. Bask? alt?nda kalm?? hissetmez, kendinize göz kulak olursunuz. Özgüvenli ve tamamen ba??ms?z oldu?unuzu bilerek büyümü?sünüzdür.

Tehlike Noktas?: Dr. Levine, güvenli ili?ki ya?ayan insanlar?n tatmin edici ili?kilerinin daha düzenli oldu?unu dü?ünüyor. Bu yüzden de bu tip ili?kilerin, probleme ba????kl?klar? olmad??? noktas?na de?iniyor. Genellikle iyi bir ili?ki geçmi?iniz varsa, partnerinizin kötü davran??lar? sizi y?pratmaya ba?layana kadar, buna izin veriyorsunuz.

Zihinsel Düzelme: Dr. Levine; “Yap?lan bir ara?t?rmada; birinin kendine güvendi?i di?erinin ise çekingen oldu?u bir çiftin, birbirlerini iyi yönde etkiledikleri görülüyor” diyor. Ba?ka bir çal??mada ise, bu etkiyle sürdürülen ili?kide partnerlerin rahatlamas?n?n, ili?kide çarp?c? bir etki yaratt??? ve birbirlerini cesaretlendirdi?i görülüyor.

Davran?? Düzeltme: Marshall; “Güvenli insanlar kolay affetmeye meyillidir. ?li?kilerinde kendilerinden emindirler” diyor. Bu durum, oldukça pozitif olabilir fakat bazen buna izin vermeniz gizli sorunlar olu?turabilir. Sizi endi?elendiren veya mutsuz eden ?eyler kar??s?nda ileti?im kurun

Total
0
Shares