Son dönemde sokak modasında sıkça karşımıza çıkan ceketlerdeki detaylar, aslında yüzlerce yıllık kültürel geçmişlere dayanıyor. Adidas’ın yakın zamanda kullandığı “frog closure” kapama sistemi de bunlardan biri. Çin giyim kültüründe “pankou” olarak bilinen, Batı modasında ise çoğunlukla “frog closure” adıyla anılan bu detay, ilk bakışta yalnızca estetik bir tasarım tercihi gibi görünse de kökeninde geleneksel bir anlam taşıyor .
İçindekiler
İşlevden sembole
Metal düğmeler yerine kumaş ya da ipek kordonların düğümlenmesiyle oluşturulan frog closure, başlangıçta hassas ipek kumaşları korumak amacıyla geliştirildi. Sert materyallerin kumaş üzerinde yaratabileceği deformasyonu önleyen bu sistem, aynı zamanda el işçiliğine dayanan dekoratif bir unsur olarak da öne çıkıyordu. Hanedanlık zamanlarına kadar uzanan uzun bir geçmişe sahip olan frog closure, zamanla yalnızca teknik bir detay olmaktan çıkarak Çin giyim kültürünün karakteristik sembollerinden biri haline geldi. Geleneksel silüetlerde sıkça kullanılan bu kapama biçimi; birlik, süreklilik ve uyum gibi kavramlarla ilişkilendiriliyordu.
Doğu estetiğinin batı modasına girişi
Aslında bu dönüşüm yeni başlamadı. 19. yüzyılın sonlarından itibaren Batı ile Çin arasındaki ticari ve kültürel ilişkilerin yoğunlaşmasıyla birlikte Avrupa modasında Doğu estetiğine yönelik ilgi artmaya başlamıştı. Oryantalizmin etkisi altında şekillenen bu dönemde Çin’e ait görsel kodlar, Batılı tasarımcılar tarafından egzotik ve romantik bir “Doğu” imgesi yaratmak için kullanılmaya başlamıştı. Zaman geçtikçe mandarin yakalar, ipek işlemeler ve frog closure gibi detaylar haute couture dünyasında kendilerini daha fazla gösterme imkanı buldular.
Kültürel referanstan moda dünyasına giriş
Burada dikkat çeken nokta ise bu detayların çoğu zaman kültürel bağlamlarından koparılarak yeniden kullanılmasıdır. Geleneksel Çin giyiminde belirli bir işlev ve anlam taşıyan unsurlar, Batı modasında çoğunlukla estetik bir yüzey olarak yeniden tasarlandı. Yves Saint Laurent’in 1977 Chinese Collection’ı, bu yaklaşımın en çok öne çıkan örneklerinden biridir. Koleksiyonda Çin silüetleri, saten kumaşlar ve geleneksel kapama detayları yoğun biçimde kullanılırken, ortaya çıkan görüntü gerçek bir kültürel devamlılıktan çok Batı’nın Doğu’ya dair kurduğu stilize hayalin bir parçasıydı.
Benzer şekilde John Galliano’nun Dior dönemindeki koleksiyonlarında da Çin referansları dramatik couture bakış açısı ile yeniden yorumlandı. Alexander McQueen ise Doğu etkilerini kendi bakış açısını katarak ve tarihsel bir anlatının parçası haline getirirken, Roberto Cavalli daha modern şekilde yorumlayarak tasarımlarında kullandı.
Kültürün moda içindeki yeni dolaşımı
Bugün frog closure’ın yeniden moda dünyasında görünmesi, modanın yalnızca geçmişe dönmesiyle ilgili değil. Daha çok, kültürel hafızanın eskiye dönme ve yeniden dolaşıma girmesiyle ilgili. Bir zamanlar ipek kumaşı korumak için geliştirilen küçük bir kapama sistemi, Batılı tasarımcıların koleksiyonlarında şimdi de sokak modasının yeniden yorumlanan görsel dilinde yaşayan tarihsel bir referansa dönüşmüş durumda.
Fotoğraflar: Instagram