Yarışma yedinci sezon finalini ilk kez Özbekistan’da yaptı, birincilik Central Saint Martins mezunu Nodira Dadajonova’ya gitti. Aynı gece açılan retrospektifte ise kurumuş göller, eski halı motifleri ve soy kütüğüne yazılmayan kadın adları vardı.
Fotoğraflar: Sergei Drozd, Sergey Pogosyan
Visa Fashion Week, Almatı’da doğmuş, bir süredir Taşkent’e de uğrayan bir moda haftası. 2023’te yanına genç tasarımcılar için bir yarışma ekledi: Next Designer Award. Altı sezon boyunca final hep Almatı’daydı. Yedinci sezonda yarışma sınırı geçti ve 21 Ağustos’ta Taşkent’teki Özbekistan Güzel Sanatlar Galerisi’ne kuruldu. Ev sahibi ortak, Özbekistan Sanat ve Kültür Geliştirme Vakfı (ACDF).
Format tanıdık ama biraz daha çıplak. Organizatörlere göre yüzlerce başvuru arasından seçilen 15 finalist, her biri kendi standında, kıyafetleri mankenlerin üstünde gösterip konseptini jürinin karşısında savunuyor. Defileden çok sözlü sınava benziyor.
Birinci, Nodira Dadajonova. Adını 2024’te Central Saint Martins’in mezuniyet defilesinde duyanlar olmuştur: izleyicilerin arasından dalgalanarak geçen dev elbiseler ve L’Oréal Professionnel Ödülü’nde gelen üçüncülük de onundu. Taşkent’e getirdiği koleksiyonun adı Koinot, Özbekçede evren demek. Tarifine bakılırsa heykelsi hacimlerle, akışkan kumaşla ve sonsuzluk fikriyle çalışmış. Yani ölçekten vazgeçmemiş. Ödülü 10 bin dolarlık bir hibe.
İkincilik ve üçüncülük ödülleri daha çok fırsat sağlanmasıyla ilişikli. Aibiike Madumarova’nın koleksiyonu New York’taki Saks Fifth Avenue’da satışa çıkacak. Bota Myrzabek ise İlkbahar/Yaz 2027’de Visa Fashion Week Tashkent takviminde yer alacak. Özel ödüller de aynı mantıkla ilerliyor: bölgenin tanınmış markalarıyla iş birlikleri, konsept mağazalar, bölgedeki moda dergilerinin yerel edisyonlarında yayın imkanı gibi. Bence en ilginci Rukhshona Turgunboeva’nınki. Koleksiyonu, ACDF’nin geleneksel Özbek zanaat ustalarıyla çağdaş tasarımcıları aynı çatı altına topladığı Gozar of Artisans’ta sergilenecek.
Jüride ACDF başkanı Gayane Umerova, bölgenin büyük moda perakendecilerinden VILED Group’un CEO’su Aigul Amirzhanova, tasarımcılar Dildora Kasimova ve Saken Zhaxybayev, bölgedeki dergilerden editörler ve Visa temsilcileri vardı.
Kağıt üzerinde beni asıl yakalayan, finalle aynı gece açılıp 15 Eylül’e kadar süren retrospektif sergi oldu. 21 Tasarımcı Beyanı adıyla önceki sezonların mezunlarını bir araya getiriyordu ve işlerin çoğu bir şeyi hatırlamaya uğraşıyordu. Geçen yıl ilk runway’ini izleme şansı edindiğim Tomiris Talgat’ın Bailau’su mesela… Kazak soy kütüğü shezhire, kuşakları yalnızca erkeklerin adıyla sayar. Talgat yedi kuşak geriye gitmiş, annelerinin ve büyükannelerinin adlarını tek tek elbiseye işlemiş. Assel Abdimanap’ın SOS: water’ı Aral Gölü’nün kurumasından Hazar’a uzanan su krizini kesimle ve baskıyla anlatıyor. Mari Airapetyan’ın URMIA’sı da 17. yüzyıla dayanan bir Ermeni ailesinin izini halı motiflerinde sürüyor.
