Ashley Joy Kurucusu ve CEO’su Aslı Gümüşel, ilk kitabı Ne Gerek Vardı? ile hayatının farklı dönemlerini, aldığı kararları ve hayatına yön veren deneyimleri anlatıyor. Girişimcilikten başarı kavramının değişen anlamına, kişisel dönüşümden kadın dayanışmasına uzanan röportajımızda; değişimi, yeniden başlamayı ve insanın kendi yolunu çizme cesaretini konuştuk.
Hayat hikâyenizi bir kitapta anlatmaya karar verdiğinizde, okurla en çok hangi duyguyu ya da farkındalığı paylaşmak istediniz?
Bu kitabı yazmaya başladığımda önce kendi hayatımın noktalarını birleştirmek istedim. Yıllarca çalıştım, sevdim, kaybettim, yeniden başladım; ama bütün bunların bende bıraktıklarına dönüp bakmaya pek fırsat bulamamışım. Yazdıkça anladım ki dışarıdan güçlü görünen Aslı da her zaman güçlü değildi. Ben de korktum, ağladım, yanıldım ve değiştim. Bu kitabı “Bakın neler başardım” demek için yazmadım. Bir kadın bu sayfalarda kendinden bir parça bulup “Demek ki yalnız değilim; ben de değişebilirim” derse, benim için en güzel karşılık bu olur. Kendi hayatımın noktalarını birleştirirken başka kadınların kendi yollarını bulmasına küçük bir ışık olmak istedim.
Kitabınızın adı olan Ne Gerek Vardı? geçmişte yaşananları sorgulama hâlini çağrıştırıyor. Bugün geriye dönüp baktığınızda, yaşarken anlamlandıramadığınız ama sonradan size çok şey öğrettiğini fark ettiğiniz bir deneyim var mı?
BellaMom’u devrettiğim dönem bunlardan biri. İnsan çok emek verdiği bir işe veda edince bir süre kendini başarısız hissedebiliyor. Ben de öyle hissettim. Oysa yıllar sonra Ashley Joy’u kurarken o dönemde öğrendiğim pek çok şeyi kullandım. İş ortaklıklarını, tüketiciyi dinlemeyi, bir ürünü hayata geçirmenin zorluklarını orada öğrendim. O gün bunu göremiyordum. Şimdi biliyorum ki bir şeyin sona ermesi, yaşanan emeğin de silinmesi demek değil. Yine de her acıya “İyi ki yaşanmış” demiyorum; bazı şeyler keşke hiç yaşanmasaydı.
Hayatınızdaki beklenmedik karşılaşmaları “planlı tesadüfler” olarak tanımlıyorsunuz. Sizce bu tesadüfleri anlamlı kılan nedir?
New York’ta tanıştığım Hintli bir bitki uzmanıyla aylar sonra İstanbul’da yeniden karşılaştım. Bana içinde 24 bitkisel yağdan oluşan bir formül bulunan beyaz bir zarf verdi. O an bunun bir markanın başlangıcı olacağını bilmiyordum. Zarfın bana verilmesi tesadüftü; ama içindekini araştırmak, denemek, geliştirmek ve dört ürünle işe başlamak benim kararımdı. Ben buna “planlı tesadüf” diyorum. Hayat bazen önümüze bir ihtimal çıkarıyor; o ihtimali değerlendirmekse merak, emek ve cesaret gerektiriyor.
Bugüne kadar hep çok güçlü ve başarılı kimliğinizle tanındınız. Bu yüzden de kitapta korkularınızı, kırılganlıklarınızı ve özel hayatınıza dair deneyimlerinizi paylaşmak oldukça cesur bir karar. Kendinizi bu kadar açık anlatmaya nasıl karar verdiniz?
Biyografik bir kitap yazmak benim için evimin kapısını açmak gibiydi. Ama misafir gelecek diye her şeyi toparlayıp dağınık odaları saklamadan… Kırıldığım, hata yaptığım, bazen kendimi bile tanıyamadığım hâllerimi de anlattım. Elbette mahremiyetimin sınırları var; şeffaflık her ayrıntıyı paylaşmak demek değil. Fakat anlattığım hiçbir yerde “mış gibi” davranmak istemedim. Yıllardır takipçilerimden aldığım, “Hayatıma dokundunuz” diyen samimi mesajlar da bana cesaret verdi. Ben onların hayatına dokunduğumu düşünürken, onlar da benim hayatıma dokunmuşlar.
Yıllar içinde başarı tanımınız nasıl değişti? Bugün sizin için gerçekten başarılı olmak ne demek?
Eskiden başarı benim için büyümek, daha çok satmak, rakamların yükselmesiydi. Bugün Ashley Joy’un büyümesini hâlâ çok önemsiyorum; ama yalnızca bilanço yetmiyor. Ürün gerçekten fayda sağlıyor mu? Çalışanımın, tüketicimin ve doğanın hakkını gözetiyor muyum? Başka kadınlara fırsat yaratabiliyor muyum? Çocuklarım benimle gurur duyuyor mu? Günün sonunda başımı yastığa huzurla koyabiliyor muyum? Artık başarıyı bunlarla birlikte değerlendiriyorum. Kitapta da söylediğim gibi: Kazanç rakamla ölçülebiliyor; başarının ise vicdanı var.
Girişimcilik yolculuğunuzda size en çok şey öğreten başarısızlık ya da yanlış karar hangisiydi?
Ashley Joy’un ilk yıllarında karşılaştığım reddedilmeler bana çok şey öğretti. Büyük markaların bulunduğu bir sektörde dört ürünle yola çıkmıştım. Bazı kurumlar beni bir marka olarak görmüyor, kendimi anlatma fırsatı bile vermiyordu. Kapılar kapandı, mailler yanıtsız kaldı. Bazen çok üzüldüm, sonra yeniden hazırlanıp bir daha gittim. O günlerden kalan en önemli şey, bir kez reddedilmenin mutlaka yanlış yolda olduğum anlamına gelmediğini öğrenmek. Ama her “hayır”ın ardından yalnızca ısrar etmedim; ürünümü, anlatımımı ve yaklaşımımı da gözden geçirdim. Bugünkü iş yapma biçimimde o yılların büyük payı var.
İnsan bazen kendi isteklerinden çok, çevresinin beklentilerine göre bir hayat kurabiliyor. Kendi sesinizi dinlemeyi nasıl öğrendiniz?
Sanırım bunu bir anda öğrenmedim. Uzun yıllar hem ailemin hem çevremin beklentilerini önemsedim; bir yandan da kendi isteklerimi ertelediğim zamanlar oldu. Sonra kendime daha sık “Ben gerçekten ne istiyorum?” diye sormaya başladım. Bazen cevap hemen gelmedi. Bugün de başkalarının fikrini dinliyorum, çünkü herkesin göremediğim bir noktayı göstermesi mümkün. Ama artık uyum sağlamakla kendimden vazgeçmenin aynı şey olmadığını daha iyi biliyorum.
Kadınların birbirinin rakibi olmak zorunda olmadığına ve deneyim paylaşımının önemine inanıyorsunuz. Sizce kadın dayanışmasını güçlendirmek için daha fazla neye ihtiyacımız var?
Kadınların birbirine yalnızca zor zamanlarında değil, başarılarında da eşlik etmesini çok önemsiyorum. Bildiğim bir şeyi paylaşmak, bir fırsatı haber vermek, bir kadının emeğini görünür kılmak beni eksiltmiyor. Bunu hem iş hayatımda hem de sosyal sorumluluk çalışmalarımda deneyimledim. Yıllardır bana gelen mesajlar da bu bağın tek yönlü olmadığını gösterdi. Bazen hiç tanımadığınız bir kadının iki satırı, sizin de cesaretinizi büyütebiliyor. Ben dayanışmayı biraz böyle yaşıyorum: Birbirimize yer açarak.
İki çocuk annesi ve bir girişimci olarak, hayatının bir dönüm noktasında olan ve yeniden başlamaya cesaret edemeyen bir kadına ne söylemek isterdiniz?
Önce onu dinlemek isterdim. Çünkü bir insanın hayatına dışarıdan bakıp “Hemen değiştir” demek kolay; o kararın içinde yaşamak bambaşka. Ben de hayatımın bazı dönemlerinde korktum, ne yapacağımı bilemedim. Bugünkü Aslı hep böyle değildi; değişmek, öğrenmek ve kendi kararlarımın sorumluluğunu almak zaman aldı. Ona hazır bir reçete sunamam. Ama kendi hikâyemle şunu hissettirmek isterim: Bugün olduğumuz kişiyle sonsuza kadar aynı kalmak zorunda değiliz; başka ihtimaller de var.
Ne Gerek Vardı? ilk kitabınız. Yazarlığı sürdürmeyi ve önümüzdeki dönemde başka kitaplar yazmayı düşünüyor musunuz?
Yazmak bana tahmin ettiğimden çok daha fazla şey hissettirdi. Bazı bölümlerde ağladım, bazılarında geçmişteki kendime gülümsedim. Kitap artık okurların elinde; onların bu sayfalarda ne bulacağını merak ediyorum. İleride başka bir kitap yazmayı isterim ama sırf ikinci kitap olsun diye yazmak istemem. İçimde gerçekten paylaşmak istediğim yeni bir hikâye oluşursa yeniden kaleme sarılırım. Şimdilik bu kitabın okurlarla kurduğu ilişkiyi yaşamaktan çok mutluyum.
